ART

QUEERING THE COLLECTION

Vijf kunstenaars laten zien hoe veelzijdig, persoonlijk en verrassend queerkunstenaarschap in Rotterdam vandaag de dag is. Curator Hugo Bongers (1950) selecteerde ze en voorzag de werken van commentaar. ‘Queer is inmiddels een volwaardig en erkend thema binnen de kunstgeschiedenis.’

Curator Hugo Bongers kiest voor rauw, geheimzinnig, dromerig en verfijnd

Leon Stoffelen | From Outside

Begin jaren zeventig rolde ik de homobeweging in – zo noemden we die toen – en vanaf die tijd werkte ik ook in de kunstsector. Al snel raakte ik gefascineerd door de ontmoeting van die twee werelden. Hoe gebruikten homoseksuele en lesbische kunstenaars hun werk om identiteit zichtbaar te maken? We kenden het werk van Andy Warhol en David Hockney, maar hoe was de situatie in Nederland en in Rotterdam? Museum Boijmans Van Beuningen deed niet aan wat we tegenwoordig queering the collection noemen en de LHBTIQ+-geschiedenis werd destijds niet vastgelegd of getoond door Museum Rotterdam.

Inmiddels is queer een volwaardig en erkend thema binnen de kunstgeschiedenis. Vorig jaar bezocht ik Queer Modernism 1900–1950 in Düsseldorf en onlangs The First Homosexuals. The Birth of New Identities 1869–1939 in het Kunstmuseum Basel. De queerkunstgeschiedenis wordt steeds langer, dieper, breder en internationaler. Maar hier in Rotterdam blijft die geschiedenis nog altijd moeilijk zichtbaar. Wel is er de actualiteit van het queerkunstenaarschap. Kunstroutes brengen je in ateliers en galeries, waar je jonge Rotterdamse queerkunstenaars ontdekt. Voor deze editie van Qtopia selecteerde ik er vijf die mij het afgelopen jaar zijn opgevallen. Met excuses aan de makers: een goed kunstwerk is altijd meer dan een etiket met het woord ‘queer’ erop.

Leon Stoffelen | From Outside, 90 x 70 cm, olie op canvas, 2025 Het werk van Leon Stoffelen viel mij vorig jaar direct op tijdens de groepstentoonstelling Reality Check in Museum MORE. Zijn schilderijen ademen een homo-erotisch verlangen, versterkt door kleurgebruik en compositie. Verre uitzichten worden omlijst door close-ups van blote lichamen, wat leidt tot dromerige en soms bijna zoete beelden waarin intimiteit voortdurend aanwezig is.

Doris Kolpa | Manufactured Moon

Doris Kolpa | Manufactured Moon, 175 x 160 cm, olie op linnen, 2024 Doris Kolpa schildert vaak vrouwen die rusten of spelen in de natuur, in een omgeving die elk moment verstoord kan worden. Haar beelden hebben een licht onheilspellende en vervreemdende uitstraling. Het thema ‘vrouw in de natuur’ kent een lange traditie in de schilderkunst, en Doris speelt daar op een eigenzinnige manier mee.

Pip Maarschalk | ‘Winny Wild West’ taken in Amsterdam

Pip Maarschalk | ‘Winny Wild West’ taken in Amsterdam, 10 augustus 2025 Pip Maarschalk maakt foto’s die rauw en ongepolijst zijn. ‘Wat voor mij telt, is waarheid, energie en verbinding’, stelt zij. Haar werk vind ik uitdagend, theatraal en verleidelijk. De beelden trekken de kijker naar binnen en laten tegelijk ruimte voor interpretatie.

Koes Staassen | Cover Me

Koes Staassen | Cover Me, 76 cm x 56 cm, kleurpotloden op papier, 2022 Koes Staassen maakt potloodtekeningen van mannelijk naakt: tekeningen vol verlangen, balancerend op de grens tussen genot en pijn. In 2021 werd Koes genomineerd voor de Dolf Henkes Prijs. Het juryrapport verwoordde treffend wat zijn werk zo bijzonder maakt: ‘De verfijnde, gedetailleerde potloodtekeningen van Koes Staassen zijn beelden die we niet vaak te zien krijgen; expliciet van aard, maar dromerig en kwetsbaar.’

Yosra Abbady | To Me a Kingdom Is

Yosra Abbady | To Me a Kingdom Is, 83 × 92 cm, olie op linnen, 2024 Yosra Abbady studeerde onlangs af aan de Willem de Kooning Academie. Haar schilderijen vind ik geheimzinnig en gelaagd. Haar werk draait, zo lezen we, om collectieve verhalen en het blootleggen van culturele archetypen. Zelf zie ik er een grote aandacht voor het lichamelijke in. Appels, wijn en druiven verwijzen voor mij naar een religieuze onderstroom die door haar werk heen loopt.

Guido Bosua | Fran studioshoot

Guido Bosua | Fran studioshoot , 2026  Guido Bosua was danser en is nu fotograaf. Zijn dansachtergrond is te herkennen in de zorgvuldig bestudeerde houding van zijn modellen, zijn belichting en kadrering van ruimten. Hij choreografeert zijn modellen heel precies en zijn studio wordt een leeg toneel met soms enkele attributen.